Algemene Maatregel van (Onbehoorlijk) Bestuur

Door Wilfred Kniese


VWS heeft eindelijk de gewraakte taakverschrikkingsmaatregel gepubliceerd.  De doelstellingen van het experiment duikelen over elkaar heen in een abracadabra van het ware dogmatische beleid. De leukste vond ik wel: "de juiste man (m/v) op de juiste plaats". Niemand bij VWS kan bij benadering uitleggen wat er "juist" is of juist niet. Het komt er in ambtenaren jargon op neer dat de man juist is omdat deze zich op de juiste plaats bevindt en de plaats is juist omdat de juiste man zich daar ophoudt. De onnavolgbare filosoof I. kANT heeft deze denkwijze ooit ontleed als een circulus in probando of, om wat dichter bij huis te blijven, een cirkelredenering.

Onze minister begrijpt alle commotie rond het boren niet want, zoals ze dat zo plastisch uitdrukte, ze doen het al 10 jaar. Met de tandartsen denk je dan meteen en zonder bijgedachten. Maar als ze in feite al 10 jaar experimenteren  dan geef je niet blijk van veel vertrouwen in deze beroepsgroep als het experiment met 5 jaar moet worden verlengd.

Gestolde preventie

Tertiaire preventie is niets anders dan preventie die mislukt is. Naar analogie van Marx, die kapitaal gestolde arbeid noemde, mogen we stellen dat elke vulling gestolde preventie is. En laat het nu goed uitkomen dat de mondhygiënist bij uitstek de preventie specialist is die en passant al onze mondzorgproblemen kan oplossen inclusief de problemen die ze zelf gaat veroorzaken. Open maar eens de website van de NVM. Het knalt meteen van het beeldscherm: WIJ ZIJN DE SPECIALISTEN IN PREVENTIE. Fair enough maar onze minister is niet gek. Die denkt ook: ze doen het eigenlijk al 50 jaar en het resultaat is erbarmelijk. Praatjes vullen  geen primaire gaatjes. "From now on, show me your guts". Daarom noemt VWS de primaire cariës gewoon tertiaire preventie. Een trouvaille, want daarmee kan naar de buitenwereld worden volgehouden dat met het experiment maximaal op preventie gaat worden ingezet. Wie houdt wie voor de gek?

Maar de achterliggende gedachte is dat de mondhygiënist heeft gefaald bij de preventie en dus zelf maar de rotzooi moet opruimen. Het nieuwe beleid is: "de vervuiler betaalt".  Zoals een traditionele Chinese arts alleen betaald kreeg  voor gezonde patiënten zo krijgt binnenkort de mondhygiënist alleen betaald voor carioloze patiënten. Tertiaire preventie voor eigen rekening in optima forma. Wordt de mondzorg toch nog gratis en dat onder een VVD-minister! Treffender dan wat de Engelsen noemen" to put your money where your mouth is" kun je het niet verwoorden. En om het beleid kracht bij te zetten heeft VWS aan de NZa gevraagd een nul-minuten tarief te ontwikkelen en dat in de markt te zetten als innovatie in de mondzorg. Dit is verreweg het meest doelmatige plan om de kosten in de mondzorg omlaag te brengen van de afgelopen 150 jaar. Zelfs de zorgverzekeraars zullen nu hun bezwaren tegen taakherschikking laten varen.

Mea culpa?

Waarom ben ik zo verblind geweest? Waarom heb ik zo gefulmineerd tegen onze minister en haar ambtenarij?  De schellen zijn mij nu van de ogen gevallen. De maatregel die onze minister gaat nemen is even geniaal als diabolisch. Maar dan denk ik toch even aan de slang en het paradijs. Want de sluwe ambtenarenvos denkt dat de Hbo-geschoolde mondhygiënist dit doortrapte plan niet doorziet en zich dus een oor laat aannaaien (een van de twee). Maar dat de academische tandarts het plan begrijpt en steunt.  Dat is buiten de waard gerekend. De tandarts denkt in teamtermen en is solidair met zijn mondhygiënisten.  En deze column is hun handreiking. Bezint eer gij begint...

Tegen de tandartsen zeg ik dus: makkers, staakt uw wild geraas en ga vrolijk door met uw werk. En tegen mijn lieve nachtegalen zeg ik: dames houd de MOED erin. Het experiment duurt maar 5 jaar, dus even doorbijten. En onze minister heeft al eerder bewezen een (wel serieus) experiment voortijdig de nek om te kunnen  draaien (met een beetje druk van de politiek).

Door Wilfred Kniese
Wilfred Kniese is ANT-bestuurslid (vice-voorzitter en penningmeester).