Alle registers open

Door Jan Willem Vaartjes


Twee jaar lang was het stil rondom taakherschikking, totdat onlangs de bom barstte. VWS liet weten dat de minister nog voor de zomer de knoop zal doorhakken. In het daarover ontstane debat merk je dat er verwarring is over taakdelegatie en taakherschikking. Ook op het gebied van het delegeren van sommige voorbehouden handelingen is de ANT kritisch, maar taakherschikking is van een geheel andere orde.

Gevolgen taakherschikking
Bij taakherschikking speelt de opvatting van de overheid en de opleidingen dat een bepaalde taak te laagcomplex (lees: eenvoudig) is om door u als academisch zorgverlener nog uitgevoerd te worden. U bent dan niet meer de eindverantwoordelijke die de beslissing neemt wel of niet te delegeren, maar de behandeling vindt plaats buiten uw verantwoordelijkheid en zonder uw toestemming. Ik hoor u zeggen: ‘Nou en, ik heb genoeg patiënten die bij mij onder behandeling willen blijven’. En dat is natuurlijk ook zo. Met de huidige wet- en regelgeving staat weinig het delegeren van boren in de weg, maar toch gebeurt het om organisatorische of kwaliteitsredenen niet. Het herschikken van taken zal daar ook geen noemenswaardige verandering in brengen.

 

Helaas hebben de afgelopen 16 jaar ons geleerd dat de overheid beleid dat niet klopt krampachtig kloppend probeert te maken. Taakherschikking zal dan in de volgende ronde worden afgedwongen. Hoe? Door middel van functionele bekostiging waarbij het tarief op de verrichting wordt afgestemd en niet op degene die de verrichting uitvoert. In dat geval zullen de kosten van een vulling gewaardeerd worden op de loonkosten die gerelateerd zijn aan een vierjarige hbo-opleiding. De tariefsdaling is daarmee zodanig dat het voor tandartsen onaantrekkelijk is om regelmatig vullingen te leggen en zodoende wordt taakherschikking van vullingen afgedwongen.

 

Verschraling van het vak
Als je de brieven van VWS leest dan zou je denken dat deze van een andere planeet komen. Minstens de helft van de taken zou bij de tandarts weggehaald moeten worden en naar de mondhygiënist overgebracht. Dit is nauwelijks gestaafd met harde feiten en de rapporten waarop het beleid gebaseerd is, zijn inmiddels achterhaald. Maar de opleidingscapaciteit is wel al teruggeschroefd in lijn met de aanbevelingen van het rapport.  Wat zijn de eerste gevolgen van dit wanbeleid? Een tandartstekort met daardoor een forse instroom van buitenlandse tandartsen en alle praktische consequenties van dien. De taaltoets die nu volgens Europese regels verplicht zou moeten zijn, is nog steeds niet ingevoerd. Kwaliteit is dus absoluut geen drijfveer bij VWS.

Geen wonder dat we nu alle registers moeten opentrekken om dit falende overheidsbeleid voor het voetlicht te plaatsen. Dit is niet eenvoudig; tandartsen worden al snel weggezet als domeindenkers, conservatievelingen en zelfs als curatieve geldwolven die de mondzorg onnodig duur maken. In deze verdeel- en heerspolitiek van VWS worden de mondhygiënisten altijd op een voetstuk geplaatst en gebruikt als ijzer om de lastige tandarts te kunnen breken. Hopelijk gaan de mondhygiënisten inzien dat ze voor het karretje van de overheid worden gespannen en dat ze in feite zichzelf in de voet aan het schieten zijn. De verschraling is niet alleen schadelijk voor patiënt en tandarts maar uiteindelijk ook voor de mondhygiënist zelf.

Als dit beleid zich ontvouwt dan moeten ook tandartsen gaan nadenken. Waarom werden of worden er verregaande en ultieme pogingen gewaagd om mondhygiënisten een gelijkwaardige positie te geven in het richtlijneninstituut en waarom wordt op de grootste universiteit het curriculum zelfs voor een deel gelijkgesteld? Met een cursus endostart voor de wet BIG artikel 3 mondhygiënist kan de huur misschien weer een paar jaar betaald worden? Hoe was dat gezegde ook al weer over vrienden en vijanden?

Door Jan Willem Vaartjes
Jan Willem Vaartjes is voorzitter van de ANT. Na zijn studie tandheelkunde heeft hij zich gedifferentieerd in de orale implantologie. Hij werkt als tandarts-partner bij de kliniek voor tandheelkunde in Utrecht. Vaartjes maakt zich sterk voor transparantie en minder regeldruk.