Meten met twee maten

Door Jan Willem Vaartjes


In oktober 2016 bracht de Nederlandse Zorgautoriteit een rapport uit met daarin adviezen in welke medische sectoren naast vrije prijzen ook de inhoud van een ‘prestatie’ vrijgelaten kan worden. Wij tandartsen kennen de term prestatie van oudsher eigenlijk als verrichting. Kennelijk was het alleen verrichten van bijv. een vulling niet meer voldoende, er moet nu gehint worden op het feit dat er ook echt gepresteerd moet worden.

De opdrachtgever van het rapport was VWS en het gevraagde advies zou zich volgens het ministerie moeten beperken tot een viertal opties. Deze opties waren zodanig gekozen dat de tandartszorg er niet onder kon vallen. Om daarover geen misverstanden te laten ontstaan wordt nog gemeld ‘met uitzondering van een sector waar de afgelopen vijf jaar een experiment is gestart’. Er had eigenlijk net zo goed kunnen staan “met uitzondering van de sector waar men aan een behandelstoel met een spiegel en een boor prestaties aan en rondom het gebit levert”.

Maar waarom was de tandartszorg de grote afwezige in het rapport? De tandartswereld is hoog innovatief en aan de lopende band komen er nieuwe methoden en technieken uit. Een vrije prestatie met een vrij tarief zodat praktijken bijv. een dure laser of computergestuurde anesthesie kunnen aanschaffen, zou niet vreemd zijn geweest. Krampachtig wordt echter 100% van wat tandartsen doen binnen de regulering gehouden, zelfs als het cosmetische tandheelkunde betreft. Dit ondanks het feit dat we het enige land in de Europese Unie zijn dat daarin zo ver gaat.

Verwarrender wordt het nog op het moment dat de Zorgautoriteit in dit rapport de loftrompet steekt over cosmetische chirurgie. “Cosmetische prestaties kennen vrije prijzen, zijn niet verzekerd, worden vrij ingevuld, er is geen rol voor de verzekeraar en de patiënt maakt zelf afspraken over deze zorg met de zorgaanbieder. De patiënt heeft veel keuzemogelijkheden. De transparantie van informatie over het zorgaanbod, prijzen en wachttijden lijkt voldoende geborgd. Er wordt voorafgaand aan de behandeling een gespecificeerde offerte opgesteld zodat patiënten op basis van voldoende informatie hun keuze voor een zorgaanbieder en behandeling kunnen maken.”

Het verfraaien van een gebit heeft meer effect dan het wegnemen van rimpels en de bijdrage aan het zelfvertrouwen, aangaan van relaties en zelfs de carrière zijn wetenschappelijk onderbouwd. Aan de transparantie-eisen die voldoende zijn om je gezicht strak te laten trekken, voldoen de tandartsen allang. Er zal toch niet met twee maten gemeten worden? In een oude rechtszaak is door de NMT de stelling verdedigt dat cosmetische orthodontie niet onderdeel is van de Wet Marktordening gezondheidszorg (Wmg) waardoor de NZa het tarief niet zou mogen reguleren. De rechters zijn hier niet in meegegaan, ook cosmetische zorg zou binnen de reikwijdte van de NZa vallen en verder vonden de rechters de cosmetische scheidslijn bij orthodontie onduidelijk en vroegen zij zich niet af of er geen legale oplossing mogelijk was.

De ANT is al vanaf 2013 bezig met een legale oplossing voor cosmetische tandheelkunde en heeft zich hierbij gefocust op de anatomische vulling in glazuur en dentine kleuren. Om een dergelijke vulling te maken is veel training nodig en ook is deze aantoonbaar niet kostendekkend uit te voeren binnen de door de NZa op gemiddelden gebaseerde tarieven. In een werkgroep met o.a. de Consumentenbond en de Patiëntenfederatie zijn voorwaarden uitgewerkt wanneer een tandarts samen met een patiënt zou kunnen afwijken van het NZa tarief. Voorwaarden die verder gaan dan nu noodzakelijk is voor een cosmetische chirurgische behandeling.

Ondanks al deze jarenlange effort en handreikingen kwam op het laatste moment de aanvullende eis dat het aantal prestaties in de mondzorg sterk verminderd moet worden en dat de meeste tarieven bovendien een tijdscomponent moeten krijgen. Deze eisen hebben niets te maken met het feit dat cosmetische tandheelkunde in Nederland momenteel niet goed uit te oefenen is. En daarnaast zou het werken op tijdstarieven een bureaucratische nachtmerrie worden. Tijd is subjectief en wie wil de tijd betalen voor een tandarts die even de kamer uitloopt om bijv. een telefoontje aan te nemen.

Nu de invoering van een vrijer tarief voor een cosmetische vulling voor 2019 niet lijkt te gaan gebeuren, moet geconcludeerd worden dat het op legale wijze onderbrengen van cosmetische tandheelkunde binnen de huidige wetgeving onmogelijk wordt gemaakt. Dat staat in schril contrast met cosmetische chirurgie en de rapporten over maatwerk en innovatie die met enige regelmaat de burelen van VWS en de NZa verlaten. Het wordt tijd dat de overheid zich eindelijk gaat verantwoorden waarom ze met twee maten meet en waarom dat in het belang is van de consument. Ben benieuwd hoe men dan recht zal proberen te praten wat heel erg krom is.

Door Jan Willem Vaartjes
Jan Willem Vaartjes is voorzitter van de ANT. Na zijn studie tandheelkunde heeft hij zich gedifferentieerd in de orale implantologie. Hij werkt als tandarts-partner bij de kliniek voor tandheelkunde in Utrecht. Vaartjes maakt zich sterk voor transparantie en minder regeldruk.