nzAAAHHHH!!!

Door Wilfred Kniese


Ik ben wat te voorbarig geweest met mijn oproep aan u om zich te verenigen. De correcte volgorde is: ‘tandartsen wordt wakker’. En pas daarna: ‘verenigt u’. Donkere wolken pakken zich momenteel samen boven de mondzorg. Maar een deel van u is nog half verdwaasd van het kostenonderzoek en een groot deel van u verkeert in een feestroes omdat u al meer dan 100 jaar dit nobele vak mag uitoefenen. Maar de wolven cirkelen om u heen op zoek naar uw zwakke plekken, klaar om toe te slaan. De NZa staat met het rapport van Deloitte in de aanslag om media en politiek op te schrikken: ‘Oh gij, gij, graaiende tandarts!’

Naïef? Wij! De politiek heeft ziel en zaligheid opgehangen aan de marktwerking via de Wmg en menige politieke carrière is daarmee verbonden. Onlangs spraken wij een politicus (van de VVD nota bene) die met droge ogen constateerde dat iedereen naar Den Haag kwam om te klagen over de NZa. Hij ging zich pas ongerust maken als de klachten over de zorgwaakhond uitbleven. Wat dat betreft doet de NZa er momenteel inderdaad alles aan om de VVD gerust te stellen.

Neem het rapport De Stand van de zorgmarkten (NZa, 2012), één grote lofzang op de zorgautoriteit van het type ‘wij van WC-eend bevelen WC-eend aan’. Niet waarschijnlijk dat de ambtenaren van VWS aanleiding hebben gezien hierover kritische vragen te stellen en het rapport mocht dan ook direct door naar de Kamer. En dan die brief medio maart van onze minister aan de Kamer: ‘de NZa heeft naar behoren gefunctioneerd op het gebied van goed bestuur en bedrijfsvoering (lees personeel en ICT)’. En dan lezen we in het FD dat de heer Langejan helaas omringd wordt door plichtsgetrouwe, maar niet al te flexibele ambtenaren. Eén zo’n ambtenaar heeft 600 pagina’s nodig gehad om wat perspectief aan te brengen (en verdient ons diepe respect) en onze minister heeft in allerijl een commissie moeten benoemen die tot eind augustus de gelegenheid heeft om te constateren dat het allemaal wel meevalt.

In datzelfde FD komt de heer Langejan over als iemand met een forse dosis humor. Dat moet ook wel als je Marx citeert en je baas een VVD-minister is. Maar soms vraag je je weleens af of de VVD het verschil nog kent tussen liberale marktwerking en planmatige economie. Het profiel in het FD sloot af met een volstrekt onbelangrijk detail: ‘Hij heeft een relatie met een woordvoerster van de NZa’. So what. Maar kennelijk moeten we wat met deze informatie. Mijn bijdrage dus: bij de NZa deelt de voorzitter de lakens uit. Tussen de lakens worden de persberichten uitgebroed. En de woordvoerster krijgt de instructie mee om alleen de vuile lakens van anderen buiten te hangen. Zoals bijvoorbeeld het persbericht dat ‘veel aanbieders van mondzorg niet open zijn over kosten en opbrengsten’, een persbericht dat de dag verscheen voordat de ANT het rapport-Milliman over de ondeugdelijke en misleidende marktscans publiceerde. Maar wel twee dagen nadat de ANT uit hoffelijkheid en op een zaterdag het volledige rapport ter inzage had gestuurd aan het bestuur van de NZa. Op zo’n moment is het natuurlijk wel handig een woordvoerster bij de hand te hebben. De onderzoekscommissie treft dus een gespreid bedje aan wat ze flink moeten gaan opschudden. Laten we nog een saillant en speculatief feit op tafel leggen. Onze inschatting is dat de totale vergoeding van de voorzitter opgeteld bij die van de woordvoerster en gedeeld door twee (de NZa is immers dol op gemiddelden) redelijk dicht in de buurt zal komen van de gemiddelde bedrijfswinst van een tandarts in 2013 die wij schatten op 147.586,23 euro. Het is inderdaad a mean, mean world die we de ombudsman hebben gevraagd te onderzoeken. En hopelijk niet het soort wereld waar Kafka zich afspeelt.

Door Wilfred Kniese
Wilfred Kniese is ANT-bestuurslid (vice-voorzitter en penningmeester).