Wat moet je als student met taakherschikking?

Door Peter Vlaandere


Studenten vragen me als ANT-directeur vaak waarom ze lid moeten zijn van een beroepsorganisatie, wat het verschil is tussen de KNMT en de ANT en wat ze als student moeten met taakherschikking. Bij de ANT begrijpen we dat jullie niet overal aandacht aan kunnen besteden. Maar terwijl jullie bezig zijn met boren en tentamens, speelt in de politiek de kwestie over hoe jullie beroep er in de toekomst gaat uitzien. Naar onze mening liggen daar grote gevaren op de loer.

De basisgedachte achter de Nederlandse mondzorg is (was?) dat iedere burger twee keer per jaar naar de tandarts gaat om zijn mond en gebit te laten controleren. Behalve op gaatjes, kwaliteit van oude vullingen enzovoorts let de tandarts ook op de mondgezondheid in brede zin: de gezondheid van het tandvlees, wondjes en dergelijke. De tandarts is zo een belangrijke pijler binnen de Nederlandse volksgezondheid. De tandarts uit je jeugd ken je vaak al jaren. Die weet wat er speelt en kent de specifieke gezondheidskwesties van jouw persoontje en je familie. Een stabiele situatie.

Máár, de kosten van de Nederlandse gezondheidszorg rijzen de pan uit en er moet overal bezuinigd worden. Dat is nu eenmaal een feit. De overheid verlegt bijvoorbeeld eenvoudige en routinematige taken naar lager opgeleide zorgverleners. Op zich niet zo’n gekke gedachte: de hoogst opgeleide kost het meeste, dus als het goedkoper uitgevoerd kan worden door lager opgeleide zorgverleners…

Tandartsen zijn dikwijls ondernemende mensen en hebben het delegeren ongeveer uitgevonden. Veel handelingen zijn al aan medewerkers rond de stoel gedelegeerd. Als ANT zijn we voorstander van een goede werkverdeling rond de stoel, mits de kwaliteit van de ingezette medewerkers op het juiste niveau wordt geborgd. We zien de tandarts principieel als dé spil in het web rond de patiënt en als ‘meester van het proces’. En we zijn ook een groot voorstander van een jarenlange zorgverleningsrelatie tussen tandarts en patiënt. Voor de patiënt geeft dit rust en duidelijkheid.

Nu komt de overheid met taakherschikking. De essentie daarvan is dat mondhygiënisten een drietal voorbehouden handelingen straks zelfstandig – zonder aanwijzing of opdracht van de tandarts – mogen uitvoeren. Als dat wordt doorgezet, wordt daarmee principieel de exclusieve behandelrelatie tussen tandarts en patiënt doorgeknipt. De mondhygiënist kan zelfstandig behandelingen uitvoeren en als die er niet meer toe bevoegd is, dient de patiënt zich te vervoegen bij een tandarts. Maar: van wie ‘is’ de patiënt nu eigenlijk? Wie houdt toezicht op de overall conditie van de mondgezondheid van de patiënt? Glijden we hiermee niet af naar het shopping-principe: je koopt daar waar het product of dienst het goedkoopst is. En wat als het mis gaat? Bij wie kan de patiënt dan terecht? En tegen welke kosten? Wie let er op het algemene welzijn van de mond? Het moge duidelijk zijn: de tandarts is in deze situatie niet langer de ‘meester’ van het proces en kan ook niet meer eindverantwoordelijk zijn voor de mondgezondheid van de patiënt. De exclusieve behandelrelatie is doorgeknipt en de ANT is van mening dat dit voor met name de patiënt, maar ook voor de tandarts een slechte zaak is.

De patiënt ‘verwordt’ uiteindelijk tot een dossier: voor handeling A gaat hij naar tandarts X, voor handeling B naar mondhygiënist Y. Wij zijn van mening dat noch de individuele patiënt, noch de volksgezondheid hierbij gebaat is. Evenmin denken wij dat dit tot bezuinigingen, efficiëntieverbetering of overige voordelen leidt. Als ANT zien wij – integendeel – hierin het begin van de aftakeling van een jarenlang zorgvuldig opgebouwd systeem.

Als student beseffen jullie waarschijnlijk niet dat dit soort kwesties aan de hand zijn. Taakherschikking heeft er niet mee te maken of ‘we’ van mening zijn dat mondhygiënisten wel of niet capabel zijn tot het uitoefenen van deze werkzaamheden. Taakherschikking gaat over de afbraak van de rol van de tandarts, de invloed die deze erosie zal hebben op de volksgezondheid van Nederland en om foutieve voorstelling van zaken door de overheid (schijnbezuinigingen enzovoorts).

Om jullie over deze en andere zaken te informeren, heeft de ANT een wekelijks videojournaal van één minuut. Als je dat bijhoudt, ben je van alle belangrijke zaken (enigszins) op de hoogte.

Moet je wat met taakherschikking als student? Ja, weten waar het over gaat en wat je er van vindt. Dat vinden wij van de ANT, althans.

Door Peter Vlaandere
Peter Vlaandere is directeur van de ANT.