Zwanenzang - Column Wilfred Kniese - Dentz 6



Als deze Dentz bij u op de mat valt is er in alle waarschijnlijkheid besloten over de toekomst van KNMT en ANT. Daarmee zal een einde zijn gekomen aan een uiterst intensieve, vruchtbare maar ook vermoeiende periode van verkenning, inventarisatie en overleg. Activiteiten die bovenop de Corona-crisis zijn gekomen en 200% inzet van besturen en directie heeft gevergd. Wij gaan vanzelfsprekend voor diezelfde 200% in 2021 maar nu om van de fusie het succes te maken dat wij er allemaal van verwachten en waar menig stakeholder maar al te graag van verschoond wenst te blijven.

Maar voordat we echt terug- en vooruitblikken eerst even de actualiteit. Het event van het jaar waar al maanden naar was uitgekeken is natuurlijk het KOM-symposium dat door Corona-omstandigheden onder een verkeerd gesternte moest worden geïmproviseerd. Bij de ingang werden alle genodigden snel getest en daarmee was er volgens de organisatoren 100% zekerheid dat er in de zaal geen besmette personen zouden zitten. Onzin natuurlijk, alsof Corona het enige virus is waarmee je besmet kunt raken. Tevens kregen alle genodigden de gouden tip mee om zich met micro-nutrients weerbaar te maken: men neme een ruime hoeveelheid grapefruitschillen, laat deze drie uur op een zacht vuur pruttelen, giet het aftreksel in een KOMmetje en nuttigt elk half uur een theelepel van het vocht. Dat laatste is het cruciale moment: de methode werkt namelijk niet op anderhalve meter afstand. Ik heb het meteen de volgende dag uitgeprobeerd met de beste kwaliteit Sunkist. Louter positief nieuws, het werkt! Ik ben sindsdien alleen maar negatief geweest. Waarmee evidence based is aangetoond dat daadwerkelijk effectieve preventie in de mondzorg mogelijk is zonder het gebruik van mondkapjes.

Gastheer was Herman en hij viel met de deur in huis: “weet iemand in de zaal wat een tandarts waard is?” Waardeloze vraag natuurlijk, het is toch bekend dat een tandarts gewoon onbetaalbaar is. Om elk misverstand meteen uit te sluiten en een onnodige discussie over mondzorg terug in de basisverzekering in de kiem te smoren: met onbetaalbaar wordt gewoon bedoeld dat de waarde niet in geld is uit te drukken. Dat argument gebruikt de politiek ook altijd om zorgpersoneel geen bonus uit te keren: jullie inzet is onbetaalbaar, keep up the good work! Overigens was de spanning tijdens het gehele symposium om te snijden. Je voelde gewoon, ook digitaal, dat men bij de KOM het liefst de KNMT en ANT als gemeenschappelijke vijand over een kom, pardon kam, had willen scheren. Maar dan bevuil je ook wel een beetje het eigen nest. Als bovendien de messcherpe voorzitter van de ANT is uitgenodigd voor het slotpanel van het symposium lijkt enige voorzichtigheid op zijn plaats.

Herman, die overigens geen introductie nodig had, is slechts keurmerkhouder en KOMt kennelijk niet in aanmerking voor het certificaat van zijn eigen organisatie. Daar KOMt dus meer bij kijken. Wat vreemd is voor iemand die massa-oprichter is van gecertificeerde organisaties met maximaal drie letters zoals de SOH, ANT en KOM (maar niet van ABC, daar zijn wij hem een keer te snel af geweest). Onze voorzitter, Jan-Willem, had de euvele moed om in het hol van de leeuw het bestaan van het vermaledijde systeem te ontkennen waar de KOM als een moderne Don Quichotte al jaren tegen ten strijde trekt. De werkelijkheid hangt volgens hem van toevallige banaliteiten aan elkaar. De gemiddelde Nederlander wil gewoon snel, pijnloos en schappelijk geholpen worden door een aardige tandarts. Dus ophouden met windmolens bevechten en zielig doen: met wat we hebben kunnen we prima zorg leveren. Duidelijke boodschap maar volkomen tegen het zere been van Herman die er zijn levenswerk van gemaakt heeft te betogen dat de gemiddelde patiënt niet bestaat. Dat zielige hoopje mens in de tandartsstoel is toch een unieke persoonlijkheid met eigen ziel en eigen vingerafdrukken. Niemand is gelijk anders dan aan zichzelf. Een ondeelbaar wezen opgesloten in een fysieke verpakking van lichaam met gebit, een holisme waar niet denigrerend over gesproken mag worden als gold het een gemiddelde. Natuurlijk is dat allemaal onzin. Als elke patiënt zo onnavolgbaar uniek zou zijn kan KiMo wel inpakken met zijn richtlijnen. Zonder gemiddelden geen wetenschap is de unieke visie van de FTWV hierop. Tenzij men de wetenschappelijkheid van de tandheelkunde wil ontkennen, maar dat voert hier te ver. Dus, sorry Herman, maar als je het totale budget van de mondzorg deelt door het aantal patiënten dan krijg je exact het gemiddelde budget van elke patiënt die in de stoel plaatsneemt. En tegenover de patiënt staat de gemiddelde tandarts. Het hele spel in de mondzorg is er juist op gericht om dat gemiddelde budget van de patiënt bij de gemiddelde tandarts te krijgen. Banaler kunnen we het niet maken, wel leuker.

Het hoogtepunt van de avond brak echter aan met gastspreker Pieter Lakeman. Al bijna 45 jaar bekend bij vriend en vijand als de gesel van accountants en beursgenoteerde ondernemingen en meer recent het boegbeeld van de KOM. Naar eigen zeggen geen enkel verstand van tandartsenij en daarmee de ideale spreker om de brug naar de onafhankelijke mondzorg te slaan vanuit een willekeurig vertrekpunt. Dat bleek Oude Piemela te zijn. De leden in de zaal zaten meteen rechtop in hun stoel. Nu ging het spannend worden. Eindelijk zou cijfermatig onderbouwd gaan worden hoeveel ontucht er nu werkelijk in die gemiddelde tandartsstoel plaatsvindt. Pieter weet een zaal te boeien en vergeet daarbij wel eens de reden van zijn KOMst. De presentator moest wel drie keer de vraag herhalen waar hij in hemelsnaam heen wilde. Het hoogtepunt werd meteen een anti-climax. Er was geen enkel bewijs voor ontuchtige handelingen gevonden, allemaal fake news. Wellicht dat Pieter zich vergist had in de datum en per ongeluk de verkeerde speech onderuit zijn bureaula had getrokken. Was het thema misschien toch fraude in de mondzorg geweest, daar is immers ook geen enkel bewijs voor te vinden. Er was nog wel een uitsmijter met link naar het thema van onafhankelijke mondzorg. De top van de NZa was immers een paar jaar geleden weggestuurd vanwege corrupte en te nauwe banden met de farmaceutische industrie. Dezelfde industrie die Corona in de wereld heeft geholpen om de belangen van de tandartsen te schaden. Het geliefde KOMplotdenken waartoe het symposium het juiste Forum verleende. Immers, was niet ook de beoogde fusie tussen KNMT en ANT bekokstoofd door met private equity gefinancierde ketens, gesteund door de zorgverzekeraars en VWS.

Vat ik het symposium samen dan is de conclusie dat KOM maar al te graag een slaatje zou willen slaan uit het samengaan van KNMT en ANT. Van 90 leden kan de schoorsteen nog niet echt roken. Het clublied van KOM past dan ook goed in de Kerstsfeer: (n)U zijt welleKOMe…

Tot slot van 25 jaar ANT dan een terugblik op de 10 jaar die gevolgd zijn op de donkere middeleeuwen van de vereniging. Titia en ik zijn dit avontuur in 2012 begonnen; heel snel daarna heeft zich onze dieselmotor-voorzitter Jan-Willem aangesloten samen met collega-bestuurders Chris, Sherif, Ravin en Richard waar het altijd fantastisch mee samenwerken is geweest. Sinds het aantreden van dit nieuwe bestuur bij de ANT eind 2012 is er ongelooflijk veel gebeurd met de vereniging maar is ook het gezicht van de mondzorg onherkenbaar veranderd. In de circa 50 columns die sindsdien het licht hebben gezien is dit snel veranderende tijdsgewricht beschreven, geanalyseerd en gedocumenteerd. Met de nodige kritische afstand en humor. Daar wordt per definitie verschillend op gereageerd maar wel is duidelijk geworden dat degenen die het hardste riepen nooit mijn columns te lezen altijd wel zeer goed op de hoogte waren van de inhoud. En menig lezer heeft opgebiecht bij een nieuwe Dentz als eerste naar deze column te hebben gegrepen om er vervolgens schande van te spreken of er de lofzang over te zingen. In zekere zin is de onderhavige column de zwanenzang van een tijdperk.

2012 was het jaar van het voortijdig en op onterechte gronden afgebroken experiment met de vrije tarieven. Milliman heeft met uitstekend onderbouwde berekeningen aangetoond dat de tarieven slechts marginaal waren gestegen en niet met de 10% die de zorgverzekeraars de sector in de schoenen wilden schuiven om het experiment te ondermijnen. De klacht die wij aansluitend tegen de NZa hebben ingediend bij de Ombudsman was nuttig maar is wat ons betreft ook al weer vergeten en vergeven. In 2014 hebben KNMT en ANT na een wat uit de hand gelopen kostenonderzoek hand in hand gestreden voor een rechtvaardige hoogte van de arbeidskostencomponent waarmee een bodem in de inkomenspositie van tandartsen is gelegd. Aansluitend werd het dossier taakherschikking actueel, politiek voorgeprogrammeerd en daarmee onafwendbaar ook al wees alles erop dat ook dit zoveelste experiment in de mondzorg gedoemd was te mislukken. Ook hier hebben wij samen met de KNMT het dossier nog enigszins in goede banen kunnen leiden door via duidelijke afspraken met VWS en NVM de centrale rol van de tandarts rond met name röntgendiagnostiek vast te leggen. De laatste twee jaren stonden verder in het teken van het ambitieoverleg bij de NZa. De ANT heeft al in een zeer vroeg stadium gewaarschuwd tegen de lobby vanuit zorgverzekeraars en commerciële ketens om de mondzorg te overspoelen met abonnementen, een idee waarvan zowel VWS als NZa gecharmeerd lijken te zijn zonder adequate onderbouwing vanuit doelmatigheid en patiëntenbelang. Volgend jaar zal duidelijk worden of de ANT hier de plank volledig heeft misgeslagen of juist profetisch te werk is gegaan. En als kroon op onze belangenbehartiging een eclatant succes behaald door steun aan een van onze patiënten in haar strijd met zorgverzekeraar VGZ. Een prachtig jubileumcadeau! En de ontwikkelingen rond al deze spannende dossiers heeft u met regelmaat kunnen volgen in de Dentz, een blad dat zich onder de inspirerende leiding van Ravin in enkele jaren tijd heeft ontwikkeld van een tamelijk inhoudsloos “verplicht” nummer tot een serieus verenigingsblad met diepte-analyses en stevige stellingnames. Een blad ook waar Belangenbehartiging met een hoofdletter geschreven wordt.

Een stilstaande klok geeft nog steeds twee maal per etmaal de juiste tijd aan. Wat daar tussenin gebeurt loopt waarschijnlijk synchroon noch in de pas. Onze vereende krachten moeten van KNMT en ANT in 2021 een organisatie maken die niet alleen klinkt als een klok maar waarbij u ook permanent weet hoe laat het is in de mondzorg. Uw mondzorg!