ANT Persbericht: Patiëntveiligheid en kwaliteit in mondzorg in het geding, zorgkosten omhoog

Amsterdam, 7 juni 2016 – De Associatie Nederlandse Tandartsen (ANT) maakt zich grote zorgen over de gevolgen van de voorgenomen taakherschikking in de mondzorg. Als mondhygiënisten vrij mogen gaan boren, plukken patiënten de wrange vruchten, zo voorspelt de ANT. “Wij houden minister Schippers persoonlijk verantwoordelijk als er straks patiënten de straat op worden gestuurd met ernstige kiespijn door bijvoorbeeld complicaties”, stelt Jan Willem Vaartjes, tandarts en voorzitter van de ANT. Minister Schippers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) wil op korte termijn de zelfstandige bevoegdheden van de mondhygiënist verruimen door de wet BIG aan te passen. Het gaat daarbij om het boren en vullen van tanden, het maken van röntgenfoto’s en plaatsen van verdovingen. De ANT is ervan overtuigd dat deze stille stelselwijziging voor de mondzorg desastreus uitpakt en heeft hierover een brandbrief aan de minister geschreven. “Deze wijziging is ondoordacht en niet effectief. De keuzevrijheid voor de tandarts komt op de tocht te staan en de zorgkosten zullen stijgen.”

Het ministerie van VWS heeft in stilte, zonder consultatie van de branche- en beroepsorganisaties in de mondzorg, een aanpassing van de wet BIG in voorbereiding. Als gevolg hiervan krijgen mondhygiënisten formeel de bevoegdheid om zelfstandig, dus zonder opdracht van een tandarts, handelingen te verrichten op het gebied van verdoving, het boren van primaire cariës en het indiceren en diagnosticeren van röntgenfoto’s tevens zonder toezicht van de tandarts. De ANT beschouwt deze voorgenomen maatregelen als een stille stelselwijziging en de start van opnieuw een experiment in de mondzorg met verstrekkende consequenties.

Met deze maatregelen wordt de deur wagenwijd opengezet voor ontwikkelingen die niet in het belang van de mondzorg en de Nederlandse consument zijn, zoals stijgende kosten op macroniveau, overbehandeling, nadruk op herstel in plaats van preventie en verwarring bij patiënten. De voorgenomen wetswijziging maakt het volgens de ANT dan ook nodeloos ingewikkeld en bovendien veel risicovoller voor de patiënt. “De kwaliteit van de mondzorg in Nederland is bijzonder hoog. De organisatie van mondzorg onder één dak is essentieel voor deze kwaliteit. Tandartsen, mondhygiënisten, preventie-assistenten en algemeen-assistenten werken als team nauw samen binnen een praktijk om optimale, efficiënte en betaalbare zorg te leveren”, stelt Jan Willem Vaartjes, voorzitter van de ANT. “Niemand zit te wachten op extra loketten in de zorg. Dit leidt niet alleen tot verwarring bij patiënten en extra behandelingen, maar ook tot patiënten die bij spoedbehandelingen en calamiteiten niet de juiste zorg krijgen.”

Kwaliteit en patiëntveiligheid
De ANT voorziet een organisatorische chaos als mondhygiënisten de genoemde behandelingen straks niet langer in opdracht van een tandarts gaan uitvoeren, maar bijvoorbeeld in een eigen praktijk. De beroepsorganisatie van tandartsen vreest dat uiteindelijk patiënten de wrange vruchten plukken, bij noodzakelijke spoedbehandelingen, pijnklachten en complicaties. Door zijn kennis, ervaring en deskundigheid is de tandarts de enige die dit kan opvangen. “De borende mondhygiënist kan niet de zenuw uit de tand of kies weghalen en is afhankelijk van tandartsen, om dit op te lossen”, licht Vaartjes toe. “Voor patiënten is dit erg ongemakkelijk en verwarrend. Ze verwachten in goede handen te zijn, maar moeten bij een complicatie stad en land afreizen op zoek naar een tandarts, die het probleem wel kan oplossen.“

Verkeerd beleid
De ANT is ervan overtuigd dat het ministerie van VWS de verkeerde maatregelen neemt, die slecht uitpakken voor kwaliteit van de mondzorg in Nederland:

  • Mondhygiënisten kunnen zich door opgelegde verruiming van taken steeds minder richten op preventie, terwijl juist op dit gebied qua mondgezondheid en zorgkosten nog veel winst is te behalen;
  • De mondzorgsector als geheel krijgt te maken met meer bureaucratie, dossieroverdracht (waardoor bovendien sneller fouten kunnen worden gemaakt), overbehandelingen en dubbele behandelingen, mede hierdoor zullen de kosten voor mondzorg stijgen;
  • De consument krijgt te maken met onduidelijkheid en verwarring door meerdere loketten en een algeheel ‘vals gevoel van veiligheid’ doordat onomkeerbare ingrepen bij een niet-tandarts komen te liggen;
  • Veel patiënten zullen nauwelijks of te laat worden gezien door een tandarts, waardoor ziekten in de mond, bijvoorbeeld kanker, niet of te laat worden opgemerkt.
     

Alternatieven
Verruiming van de zelfstandige bevoegdheden van mondhygiënisten is dan ook geen oplossing stelt de ANT, die wel voorstander is van taakdelegatie in opdracht van de tandarts. Daarbij blijft de rol van de tandarts als eindverantwoordelijke in de mondzorg overeind en wordt de kwaliteit en veiligheid voor de consument gewaarborgd. Vaartjes: “Het geven van zelfstandige bevoegdheid aan de mondhygiënist is qua functieprofiel te vergelijken met een praktijkondersteuner die de rol van de huisarts overneemt, met alle gevolgen van dien voor de kwaliteit van de mondzorg. Ook de president van de Council of European Dentists, Dr Marco Landi, heeft onlangs in Den Haag tijdens een congres opgemerkt dat Nederland een sterk afwijkend systeem heeft ten opzichte van andere Europese landen. De verruiming van de zelfstandige bevoegdheden van mondhygiënisten zet de patiëntveiligheid op de tocht.”

De ANT komt met een gezond alternatief, dat de integrale mondzorg in Nederland efficiënter maakt en kwalitatief verbetert. Er is een aantal blokkades voor mondhygiënisten om hun taken ten behoeve van preventie optimaal uit te voeren. Zo wil de ANT initiatieven rond het delen van röntgenfoto’s en dossier-overdracht faciliteren en gemotiveerde en getalenteerde mondhygiënisten de kans geven om via een verkorte opleiding door te studeren voor tandarts. “Door betere afspraken te maken en deze vast te leggen in clinical guidelines, kan iedere mondzorgverlener zich richten op zijn kerncompetenties: de mondhygiënist op preventie om ernstiger problemen in de mond te voorkomen en de tandarts op curatieve behandelingen en de zorg voor herstel en genezing in de mond.”

ANT Persbericht: Patiëntveiligheid en kwaliteit in mondzorg in het geding, zorgkosten omhoog