Beleidsplan terugdringen gebruik amalgaam: verder afbouwen, geen verbod

Er wordt gemonitord of het gebruik van amalgaam in Nederland blijft dalen, maar een verbod op gebruik van het materiaal blijft vooralsnog uit. Dat staat in het Beleidsplan voor het terugdringen van het gebruik van amalgaam in de tandheelkunde, dat staatssecretaris Van Veldhoven (Infrastructuur en Waterstaat) donderdag aan de Tweede Kamer stuurde.

Het beleidsplan, een samenwerking van de ministeries van Infrastructuur en Waterstaat en Volksgezondheid, Welzijn en Sport, moest er komen op grond van een aanscherping van de Europese kwikverorderdening. Daarin staat dat de lidstaten van de Europese Unie per 1 juli 2019 een plan moeten hebben vastgesteld met maatregelen om het gebruik van amalgaam, dat voor het grootste deel bestaat uit kwik, af te bouwen.

Minder dan 1%
In veel EU-lidstaten is amalgaam nog het meest gebruikte materiaal voor vullingen. In de Nederlandse mondzorg wordt amalgaam echter nog maar zeer beperkt gebruikt. Bij minder dan 1% van de nieuwe vullingen wordt nog gekozen voor amalgaam, blijkt uit VEKTIS-cijfers die de ANT eerder onderzocht.

Voorlichten buitenlandse tandarts
Voor een verbod wordt vooralsnog niet gekozen omdat in sommige situaties gebruik van amalgaam nog gezien wordt als de beste medische optie. Bijvoorbeeld bij restauraties waar grote kauwkrachten een rol spelen, maar ook als er sprake is van een allergie voor composiet of glasionomeer. In het beleidsplan wordt daarom verder gefocust op maatregelen om de dialoog over betere opties voor deze uitzonderingssituaties te stimuleren. Daarnaast moeten er maatregelen worden getroffen om buitenlandse tandartsen die in Nederland komen werken, voor te lichten over het beperkte amalgaamgebruik in ons land. In meerdere landen in Europa ligt het percentage amalgaamgebruik nog op 35%.

Beperkte opgave
Het voor tandvullingen gebruikte amalgaam is een mengsel van kwik en diverse andere metalen, waaronder tin en zilver. In het afvalstadium van producten waarin kwik zit, kan deze toxische stof in het milieu terechtkomen en gezondheidsrisico’s opleveren. Wat betreft het afbouwen van gebruik van amalgaam heeft Nederland een beperkte opgave, stelt de staatssecretaris in haar brief. In Nederlandse tandartspraktijken wordt het kwik namelijk al lange tijd afgevangen door middel van amalgaamafscheiders. Bovendien krijgen studenten Tandheelkunde al sinds de eeuwwisseling geen les meer in het aanbrengen van amalgaamvullingen. Eerder werd het gebruik van amalgaam al verboden voor behandelingen van melkelementen bij kinderen jonger dan 15 jaar en bij zwangere vrouwen of vrouwen die borstvoeding geven (tenzij medisch noodzakelijk).

Aanvullende maatregelen
Als de komende jaren zou blijken dat het gebruik van amalgaam (tegen de verwachtingen in) weer stijgt en boven de 1% uitkomt, wordt de Tweede Kamer hierover geïnformeerd. In 2021 en 2027 is afgesproken om met de ANT, KNMT en de FTWV te bekijken of aanvullende maatregelen nodig zijn.

Bekijk hier de brief aan de Tweede Kamer.
Bekijk hier het beleidsplan.