Calamiteiten- en ander kort verzuimverlof

Veel gestelde vragen: bijzondere verlofvormen

Rechten en plichten omtrent bijzondere verlofvormen zorgen in de praktijk nogal eens voor discussie. Dit document geeft aan de hand van veel gestelde vragen een kort overzicht van regelgeving op het gebied van calamiteiten- en ander kort verzuimverlof, geboorteverlof (vaderschapsverlof) en kort- en langdurig zorgverlof.

Calamiteiten- en ander kort verzuimverlof

1. In welke gevallen kan er aanspraak gemaakt worden op calamiteiten- en ander kort verzuimverlof?

Calamiteitenverlof is bedoeld om een dringend privéprobleem op te lossen. Er kan een beroep op worden gedaan ingeval van:

  • onvoorziene omstandigheden als gevolg waarvan uw werknemer direct vrij moet nemen;
  • zeer bijzondere persoonlijke omstandigheden als gevolg waarvan de werkzaamheden niet kunnen worden voortgezet;
  • een wettelijke of door de overheid opgelegde verplichting die alleen tijdens werktijd kan plaatsvinden;
  • de uitoefening van actief kiesrecht.

Denkt u bij onvoorziene omstandigheden (sub a) aan het ophalen van een plotsteling ziek geworden kind, een inbraak in de woning of een ongeluk van iemand in de naaste omgeving waardoor aanwezigheid van uw werknemer noodzakelijk is.

Denkt u bij zeer bijzondere persoonlijke omstandigheden (sub b) bijvoorbeeld  aan de bevalling van de partner, het overlijden van een direct familielid,  doktersbezoek dat niet buiten werktijd kan worden gepland of noodzakelijke verzorging op de eerste ziekte dag voor personen voor wie de werknemer een zorgverantwoordelijkheid heeft. Denk verder bijvoorbeeld aan het treffen van noodzakelijke maatregelen als gevolg van het springen van een waterleiding in de woning van uw werknemer.

Bij een wettelijke of door de overheid opgelegde verplichting (sub c) kan worden gedacht aan de aangifte van geboorte of overlijden.

2. Hoe lang kan dit calamiteiten- en ander kort verzuimverlof duren?

Dit verlof kan van een paar uren tot een paar dagen duren, afhankelijk van de situatie. De wet spreekt van een korte, naar billijkheid te berekenen tijd. Het moet gaan om situaties die vergen dat de werknemer, zonder dat uitstel mogelijk is, verlof nodig heeft voor het treffen van noodzakelijke maatregelen.

3. Bestaat er recht op loon tijdens calamiteitenverlof?

Ja, salaris wordt over deze periode volledig doorbetaald.

4. Heeft uw werknemer verder nog verplichtingen?

De werknemer moet voorafgaand aan het opnemen van verlof melden dat hij dit zal doen, onder opgave van de reden. Als dat niet mogelijk is, doet hij dat zo snel mogelijk.

Om misbruik te voorkomen kan u uw werknemer achteraf vragen om aannemelijk te maken dat de arbeid niet is verricht om redenen die calamiteiten- en ander kort verzuimverlof legitimeren. Slaagt hij daar niet in dan kan dat worden gesanctioneerd met een looninhouding.

Geboorteverlof (vaderschapsverlof)

1. In welke gevallen kan er aanspraak gemaakt worden op geboorteverlof en hoe lang duurt dat?

Na de bevalling van de partner van uw werknemer heeft hij recht op geboorteverlof. Dat geboorteverlof bedraagt eenmaal het aantal werkuren per week. Werkt uw werknemer fulltime, dan heeft hij dus recht op 5 * 8 uur = 40 uur verlof. De verlofdagen kunnen naar eigen inzicht worden opgenomen, maar hij moet dit wel doen binnen 4 weken nadat het kind geboren is.

2. Bestaat er recht op loon tijdens geboorteverlof?

Ja, het verlof is met behoud van loon.

Kort- en langdurend zorgverlof

1. Voor de verzorging van wie kan uw werknemer zorgverlof opnemen?

Uw werknemer kan kortdurend en langdurend zorgverlof aanvragen voor mensen uit zijn omgeving die ziek of hulpbehoevend zijn. Het gaat om:

  • de echtgenoot, de geregistreerde partner of de persoon met wie de werknemer ongehuwd samenwoont;
  • een kind tot wie de werknemer als ouder in een familierechtelijke betrekking staat;
  • een kind van de echtgenoot, de geregistreerde partner of de persoon met wie de werknemer ongehuwd samenwoont;
  • een pleegkind dat blijkens de basisregistratie personen op hetzelfde adres woont als de werknemer en dat hij als pleegouder als bedoeld in artikel 1.1 van de Jeugdwet verzorgt;
  • een bloedverwant in de eerste of tweede graad;
  • degene die, zonder dat er sprake is van een arbeidsrelatie, deel uitmaakt van de huishouding van de werknemer; of
  • degene met wie de werknemer anderszins een sociale relatie heeft, voor zover de te verlenen verzorging rechtstreeks voortvloeit uit die relatie en redelijkerwijs door de werknemer moet worden verleend.

2. Welke regels gelden er voor het opnemen van kortdurend zorgverlof?

Om aanspraak te kunnen maken op het kortdurend zorgverlof moet het noodzakelijk zijn dat uw werknemer deze zorg verleend en dat de zorg niet op een andere wijze kan worden verstrekt. Als een ander de zorg op zich kan nemen, dan is aan de noodzakelijkheidseis niet voldaan. Uw werknemer is verplicht die noodzaak desgevraagd te onderbouwen.

Kortdurend zorgverlof kan niet onbeperkt worden opgenomen. Over de periode van een jaar kan maximaal tweemaal de arbeidsduur per week worden opgenomen. Dat komt bij een fulltime dienstverband dus neer op 10 dagen per jaar. De periode van 12 maanden gaat in op de eerste dag waarop het verlof wordt genoten.

Uw werknemer dient het verlof zo spoedig mogelijk te melden. Hij dient daarbij ook de omvang, wijze van opneming en vermoedelijke duur van het verlof melden. Kortdurend verlof gaat in op het tijdstip waarop uw werknemer  het opnemen ervan meldt. U kunt uw werknemer achteraf vragen om bewijs dat het verlof nodig was.

U kunt kortdurend zorgverlof alleen weigeren als u een zodanig zwaarwegend bedrijfs- of dienstbelang heeft, dat het belang van de werknemer daarvoor naar maatstaven van redelijkheid in billijkheid moet wijken. Uw praktijk moet daardoor dus in ernstige problemen komen. Het moet gaan om flinke problemen; roostertechnische problemen zijn bijvoorbeeld onvoldoende.

Tijdens kortdurend zorgverlof heeft uw werknemer recht op 70% van het loon (maar ten minste het minimumloon). Verdient uw werknemer meer dan het maximum dagloon (per januari 2019 zo’n € 4.660,--  bruto per maand), dan wordt het salaris boven genoemd bedrag niet in aanmerking genomen.

3. Welke regels gelden er voor het opnemen van langdurig zorgverlof?

Uw werknemer kan langdurig zorgverlof opnemen voor de verzorging van een persoon die levensbedreigend ziek is of voor de noodzakelijke verzorging van een persoon die ziek of hulpbehoevend is zoals gedefinieerd onder vraag 1. Noodzakelijke verzorging houdt in dat uw werknemer degene is die de verzorging moet geven en er niemand anders is die dat kan doen.

Het verlof bedraagt in elke periode van twaalf achtereenvolgende maanden ten hoogste zesmaal de arbeidsduur per week. De periode van twaalf maanden gaat in op de eerste dag waarop het verlof wordt genoten.

Langdurig zorgverlof vraagt uw werknemer te minste twee weken voor het boogde tijdstip van ingang van het verlof schriftelijk in, onder opgave van de reden, de persoon die verzorging behoeft, tijdstip van de ingang, de omvang, voorgenomen duur en de spreiding van de uren over de week.

Als u meent dat er ten onrechte een beroep op verlof wordt gedaan of dit onvoldoende onderbouwd is, dient u binnen een week na de aanvraag om nadere informatie te vragen. Daarop dient dan een overleg te volgen met de medewerker, waarna het verlof schriftelijk en gemotiveerd afgewezen kan worden. U kunt langdurig zorgverlof alleen weigeren als u een zodanig zwaarwegend bedrijfs- of dienstbelang heeft, dat het belang van de werknemer daarvoor naar maatstaven van redelijkheid in billijkheid moet wijken. Uw praktijk moet daardoor dus in ernstige problemen komen. Het gaat om situaties waarbij de afwezigheid van de werknemer niet via de normale bedrijfsvoering en inzet van het overige personeel of anderszins kan worden opgevangen en dit ernstige consequenties heeft.

Als de aanvraag is gedaan, dient u uiterlijk een week voor ingang van het verlof te beslissen of u dit verleent. Heeft u een week voor ingang van het verlof nog niet gereageerd, dan gaat het verlof in zoals de werknemer dit had aangevraagd.

Langdurig zorgverlof is onbetaald.