Veel gestelde vragen: vakantie

Rechten en plichten omtrent vakantie zorgen in de praktijk nogal eens voor discussie. Dit document geeft een antwoord op de meest gehoorde vragen.  

1. Op hoeveel vakantiedagen bestaat een wettelijk recht en wat is het verschil tussen wettelijke en bovenwettelijke vakantiedagen?

Een werknemer heeft per jaar recht op viermaal het aantal uren die hij per week werkt.

Bij een fulltime dienstverband heeft een werknemer dus recht op 4 x 40 = 160 uur vakantie-uren per jaar. Dat zijn dan 20 vakantiedagen. We noemen dit ook wel wettelijke vakantiedagen. Bij werknemers die minder dan een jaar in dienst zijn, worden de vakantiedagen naar evenredigheid berekend.

In de arbeidsovereenkomst met uw werknemer kunt u ook afspreken dat er meer dagen dan het wettelijk minimum worden toegekend. Deze eventuele extra vakantiedagen worden dan ook wel bovenwettelijke vakantiedagen genoemd. Toekenning daarvan is echter onverplicht.

2. Hoe werkt een vakantie-aanvraag en ben ik verplicht de wensen van mijn werknemer te volgen?

Het proces start uiteraard met een aanvraag van uw werknemer. Tenzij daarover in de arbeidsovereenkomst afwijkende afspraken zijn gemaakt, dient u als werkgever in principe de door uw werknemer gevraagde dagen aan te houden. Dat is anders wanneer zwaarwegende bedrijfsbelangen zich daartegen verzetten. Daarvan is sprake als toekenning van de vakantie tot een ernstige verstoring van de bedrijfsvoering zou leiden.

Voert u binnen twee weken na de vakantie-aanvraag van uw werknemer geen zwaarwegende bedrijfsbelangen tot afwijzing van de vakantie aan, dan is de vakantie vastgesteld overeenkomstig de wensen van uw werknemer. Tijdig reageren is dus van belang.

3. Mag ik als werkgever eenzijdig vakantiedagen van mijn werknemer vaststellen?

Nee. In het algemeen kunt u niet eenzijdig bepalen wanneer uw werknemer zijn/haar vakantiedagen moet opnemen. Dat ligt anders wanneer daarover in de arbeidsovereenkomst al afspraken over zijn gemaakt. Denk bijvoorbeeld aan het overeenkomen van een verplichte vrije dag (zoals de dag na hemelvaart).

4. Kunnen vakantiedagen onbeperkt worden opgespaard?

Nee. Wettelijke vakantiedagen zijn in het volgende jaar nog 6 maanden geldig. Daarna vervallen ze. De wettelijke dagen die in enig jaar worden opgebouwd, moeten dus voor 1 juli van het volgende jaar zijn opgenomen. Dit alleen anders wanneer uw werknemer het hele opbouwjaar en de daaropvolgende 6 maanden niet in staat is geweest om vakantie op te nemen, bijvoorbeeld om medische redenen of andere bijzondere omstandigheden. De lat ligt daarbij echter hoog; het uitgangspunt is dat de dagen vervallen.

Bovenwettelijke vakantiedagen zijn langer houdbaar. Deze kunnen worden meegenomen naar volgende jaren en verjaren na 5 jaar.  Uw werknemer moet de bovenwettelijke dagen die hij dit jaar opbouwt, dus binnen 5 jaar opnemen.

5. Mag ik vakantiedagen uitbetalen?

De wettelijke vakantiedagen mogen niet worden uitbetaald, tenzij uw werknemer uit dienst treedt. 

Bovenwettelijke vakantiedagen kunnen worden uitbetaald wanneer u het daar beide mee eens bent.

6. Wat als uw werknemer ziek wordt op vakantie?

Wordt uw werknemer ziek tijdens een vakantie, dan geniet hij in beginsel niet langer vakantieverlof, maar ziekteverlof. Hij behoort zich direct ziek te melden. Is dat gebeurd dan komen deze dagen in beginsel niet meer ten laste van het verlofsaldo.

Dit geldt niet als in de arbeidsovereenkomst is afgesproken dat vakantiedagen mogen worden ingehouden wanneer uw werknemer ziek wordt tijdens zijn vakantie. Dit kan echter alleen worden afgesproken voor bovenwettelijke vakantiedagen, niet voor het wettelijk minimum.  

De model arbeidsovereenkomsten van ANT bevatten een clausule die het mogelijk maakt om bovenwettelijke vakantiedagen met ziektedagen tijdens vakantie te verrekenen. U kunt deze modellen vinden op onze website.

7. Zijn er mogelijkheden om ziektedagen af te trekken van vakantiedagen?

Ja. Hierover moeten alleen wel bij het aangaan van de arbeidsovereenkomst schriftelijke afspraken zijn gemaakt. Is dat gedaan, dan is het toegestaan om ziektedagen aan te merken als vakantiedagen. Let wel, dit geldt alleen voor bovenwettelijke vakantiedagen en gaat dus niet op voor de wettelijke vakantiedagen. Uw werknemer blijft altijd recht houden op het wettelijk minimum.

De model arbeidsovereenkomsten van ANT bevatten een clausule die het mogelijk maakt om bovenwettelijke vakantiedagen met ziektedagen te verrekenen. U kunt deze modellen vinden op onze website.