Convenant ODA

VACATURE - 29 maart 2017

Onderwerp: Werving onafhankelijk deskundige tandartsen, orthodontisten en kaakchirurgen

De  ANT en KNMT hebben net als de KNMG en het KNGF met het ministerie van VWS, het Openbaar Ministerie, de Inspectie SZW en de FIOD afspraken gemaakt over het waarborgen van het beroepsgeheim bij het doen van strafrechtelijk onderzoek naar mogelijke financiële fraude in de zorg. Die waarborg zit hem in de inzet van een onafhankelijk deskundige tandarts, orthodontist en kaakchirurg (ODTA), die door de ANT en KNMT kan worden ingezet bij serieuze signalen en vermoedens van fraude in de zorg. Deze afspraken zijn neergelegd in een convenant, dat Minister Schippers (VWS) naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.

Partijen streven ernaar dat het convenant op 1 juli 2017 voor tandartsen, orthodontisten en kaakchirurgen in werking te laten treden.

Met het oog hierop zijn de ANT en  KNMT op zoek naar vier tandartsen, 1 orthodontist en 1 kaakchirurg waar de ANT en KNMT een beroep op kunnen doen voor onafhankelijk en deskundig onderzoek bij medische persoonsgegevens.

N.B. Daar waar in het vervolg over tandarts wordt gesproken kan ook orthodontist of kaakchirurg worden gelezen.

1      TAKEN

De onafhankelijk deskundige tandarts (ODTA) krijgt op basis van het convenant inzage in medische persoonsgegevens van de patiënten, met het oog op vier taken:

Taak 1: schiften
De ODTA bekijkt of gegevens onder het medisch beroepsgeheim vallen.

Taak 2: turven
De ODTA onderzoekt en stelt op basis van de beschikbare gegevens vast of en hoe vaak een bepaalde behandeling heeft plaatsgevonden en of en hoe die betreffende behandeling is gedeclareerd of geadministreerd. In sommige gevallen zal het enkel turven niet kunnen volstaan. Dit is het geval als nader onderzoek noodzakelijk is naar de vraag of de juiste behandeling wel gedeclareerd is (bijvoorbeeld een kortere of minder dure behandeling). De officier van justitie treedt in dergelijke situaties in overleg met de ANT of KNMT over de door de ODTA uit te voeren taak.

Taak 3: anonimiseren
De ODTA ontdoet de gegevens die onder het medisch beroepsgeheim vallen van de patiënt gerelateerde informatie, zodat deze gegevens niet meer tot de persoon herleidbaar zijn.

Taak 4: verslagleggen
De ODTA legt de bevindingen neer in een verslag. Dit verslag bevat een samenvatting van feitelijke bevindingen, een beschrijving van de verrichte werkzaamheden en vermelding van de herkomst van de gegevens. Dit verslag bevat uitsluitend geanonimiseerde gegevens.

De tijdsinzet zal per dossier verschillend zijn.

2      SCHOLING

Een tandarts kan als ODTA worden ingezet nadat hij met succes een (beknopt) opleidingstraject heeft gevolgd.  Het opleidingstraject van ODTA’s neemt 3 dagen in beslag. Hiernaast zal er jaarlijks een bijeenkomst worden georganiseerd waar de laatste ontwikkelingen op het terrein van de zorg en het strafrecht aan de orde komen en ervaringen zullen worden uitgewisseld.

3      VERZEKERING EN VERGOEDING

De ANT en KNMT dragen zorg voor een passende aansprakelijkheidsverzekering en financiële vergoeding.

4      FUNCTIE-EISEN

Wij verwachten van een ODTA:

  • BIG-registratie als tandarts, orthodontist of kaakchirurg
  • Flexibiliteit
  • Onafhankelijkheid en onpartijdigheid
  • Het uitvoeren van zijn/haar taak op persoonlijke titel
  • Een recente verklaring omtrent het gedrag (VOG)
  • Dat hij/zij eventuele tuchtrechtelijke- en strafrechtelijke beletselen meldt
  • Geheimhouding. Hiervoor wordt ondertekening van een geheimhoudingsverklaring gevraagd


Aan de werkzaamheden is een bescheiden vergoeding verbonden.

Heeft u interesse dan vragen wij u uw motivatie en CV te sturen naar: convenantinzetodta@ant-tandartsen.nl. De termijn voor aanmelding sluit 10 april 2017. Gesprekken vinden in de avonduren plaats in de periode van 17 april tot en met 5 mei.
 

Onafhankelijk deskundige (tand)arts bij mogelijke fraude in de zorg

Het medisch beroepsgeheim maakt het moeilijk om bij mogelijke fraude in de zorg een onderbouwing voor strafrechtelijk onderzoek te krijgen. Daarom kunnen de FIOD,  de Inspectie SZW en het Openbaar Ministerie (OM) vanaf 2017 een onafhankelijk deskundige (tand)arts inzetten bij signalen of verdenkingen van fraude in de zorg. Deze beoordeelt de gegevens voor een strafrechtelijk onderzoek naar mogelijke fraude en maakt ze anoniem.

N.B. Waar (tand)arts staat kan ook worden gelezen orthodontist of kaakchirurg.

Inschakelen onafhankelijk deskundige (tand)arts
Bij mogelijke fraude in de zorg is een onderbouwing nodig om een strafrechtelijk onderzoek te kunnen starten. Bijvoorbeeld van de verdachte (tand)arts zelf of van een patiënt.  Door het medische beroepsgeheim is het moeilijk om deze onderbouwing te krijgen. Vanaf juni 2017 is daarom de inzet van een onafhankelijk deskundige (tand)arts mogelijk bij signalen van fraude in de zorg.

De inschakeling van een onafhankelijk deskundige (tand)arts bestaat uit de volgende stappen:
1.            Signaal of verdenking van mogelijke fraude in de zorg
De Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegheid (SZW) of de Fiscale inlichtingen- en opsporingsdienst  (FIOD) krijgt een signaal of verdenking van mogelijke fraude in de zorg.

2.           Toets door juridisch deskundige
Komt het signaal of de verdenking van een derde (een ander dan de verdachte (tand)arts)? Dan volgt er altijd eerst een toets door een juridisch deskundige. Deze toetst of de inzet van de onafhankelijk deskundige (tand)arts echt nodig is. Bij signalen van de verdachte (tand)arts zelf is de toets niet verplicht.

3.            Inschakelen onafhankelijk deskundige (tand)arts
Er komt een pool van onafhankelijk deskundige (tand)artsen voor onderzoek bij mogelijke fraude in de zorg. De FIOD,  de Inspectie SZW en het Openbaar Ministerie (OM) kunnen uit deze pool een onafhankelijk deskundige (tand)arts inschakelen. De Associatie Nederlandse Tandartsen (ANT) en de Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Tandheelkunde (KNMT) werft de onafhankelijke deskundige (tand)artsen voor de pool. Dit gebeurt in de periode tussen 27 maart en 1 juli 2017.

4.           Officier van justitie stuurt gegevens ongeopend door
De officier van justitie stuurt de gegevens voor het strafrechtelijk onderzoek ongeopend door naar de onafhankelijk deskundige (tand)arts. Alleen de onafhankelijk deskundige (tand)arts heeft dus inzage in de gegevens. Bij een toets door een juridisch deskundige stuurt de officier van justitie de gegevens na deze toets door.
 

Wat doet een Onafhankelijk Deskundige (Tand)Arts (ODTA) als deze wordt ingeschakeld?
Voortraject


Officier van justitie ontvangt signalen van mogelijke fraude. Er volgt een onafhankelijke toets door een juridische deskundige. De officier van justitie stuurt de uitkomst van deze toets ongeopend door naar de (tand)arts.

Taken van de Onafhankelijk Deskundige (Tand)Arts, benoemd door de ANT of KNMT (geheimhoudingsplicht):

  1. Schiften: welke gegevens vallen wel of niet onder het medisch beroepsgeheim?
  2. Turven: is de gedeclareerde zorg daadwerkelijk geleverd?
  3. Anonimisering patiëntgegevens.
  4. Verslaglegging.

Het verslag met anonieme gegevens gaat naar de officier van justitie voor opsporingsonderzoek.

Voordelen van inzet onafhankelijk deskundige (tand)arts

  • Waarborging van de privacy van de patiënt;
  • behoud van verschoningsrecht behandelaar;
  • door een kortere procedure eerder duidelijkheid.


Wat doet de onafhankelijk deskundige (tand)arts?
Heeft de onafhankelijk deskundige (tand)arts de gegevens van de officier van justitie ontvangen? Dan volgt hij de volgende stappen:

  • kijken of de gegevens onder het medisch beroepsgeheim vallen;
  • vaststellen of en hoe vaak een bepaalde handeling heeft plaatsgevonden;
  • de patiëntgegevens anoniem maken, zodat deze niet herleidbaar zijn tot een persoon;
  • een verslag maken van zijn bevindingen met alleen anonieme gegevens;
  • het verslag naar de officier van justitie sturen voor het strafrechtelijk onderzoek.

Voordelen inschakelen onafhankelijk deskundige (tand)arts
De inzet van een onafhankelijk deskundige (tand)arts heeft de volgende voordelen:

  • Er komt geen privacygevoelige patiëntinformatie in strafrechtelijke onderzoekdossiers.
  • (tand)artsen houden in alle situaties het recht verschoningsrecht. Dit betekent dat zij het recht hebben om te weigeren vragen te beantwoorden van een rechter of van politie en  justitie. Het gaat dan om vragen over informatie die onder het medisch beroepsgeheim valt.
  • (tand)artsen en zorginstellingen die worden onderzocht door signalen van mogelijke fraude, zitten minder lang in onzekerheid.


Opleiding tot onafhankelijk deskundige (tand)arts
Onafhankelijk deskundige (tand)artsen zijn (tand)artsen die de opleiding tot onafhankelijk deskundige (tand)arts hebben afgerond. Dit kunnen tandartsen, orthodontisten of kaakchirurgen zijn. De ANT en KNMT verzorgen de opleiding tot onafhankelijk deskundige (tand)arts.

Elf vragen met antwoord over de inzet van de Onafhankelijk Deskundige (Tand)Arts
1. Wat is het voordeel van de inzet van een onafhankelijk deskundige (tand)arts bij signalen en verdenkingen van fraude in de zorg?
Door de inzet van een onafhankelijk deskundige (tand)arts ontstaat een werkwijze die voorkomt dat privacygevoelige patiëntinformatie terecht komt in strafrechtelijke onderzoekdossiers. Op het moment dat er signalen of verdenkingen zijn van (tand)artsen die verdacht worden van fraude in de zorg. Door de inzet van een onafhankelijk deskundige (tand)arts, wordt het medisch beroepsgeheim van de (tand)arts zoveel mogelijk gegarandeerd. Daarmee blijft de privacy van de patiënt maximaal gewaarborgd.

2. Waarom is een nieuwe werkwijze nodig m.a.w. welk probleem lost het op?
Indien de Inspectie SZW of de FIOD een signaal of verdenking ontvangt van mogelijke fraude in de zorg, dan zullen zij hiervoor een onderbouwing moeten hebben om een strafrechtelijk onderzoek te kunnen starten. Een onderbouwing kan afkomstig zijn van een derde, zoals een zorgverzekeraar of de patiënt, of van de ‘verdachte’ (tand)arts zelf. Momenteel worden strafrechtelijke onderzoeken naar fraude in de zorg belemmerd door het medisch beroepsgeheim van de (tand)arts. De onderbouwing van signalen en verdenkingen van mogelijke fraude is daardoor moeilijk te organiseren. Dit betekent dat een aantal opsporingsonderzoeken naar mogelijk frauderende (tand)artsen stranden of worden vertraagd. Dat is onwenselijk, want frauderen met betalingen in de zorg is onacceptabel en kost de samenleving geld.

3. Hoe gaat de inschakeling van een onafhankelijk deskundige (tand)arts te werk?

  • De Inspectie SZW, de FIOD, het OM en de ANT en KNMT hebben afgesproken dat er een pool van onafhankelijk deskundige (tand)artsen komt.
  • Indien de Inspectie SZW of de FIOD een signaal of verdenking van mogelijke fraude in de zorg krijgt, dan kan een onafhankelijk deskundige (tand)arts uit deze pool ingeschakeld worden.
  • Bij signalen die geleverd zijn door derden (een ander dan de (tand)arts die verdacht wordt van fraude in de zorg) vindt altijd eerst een toets plaats door een juridisch deskundige. Deze toetst of de inzet van de onafhankelijk deskundige (tand)arts gerechtvaardigd is.
  • Bij signalen die geleverd zijn door de verdachte (tand)arts zelf (omdat hij bijvoorbeeld iedere blaam van betrokkenheid bij fraude in de zorg wil vermijden) is een toets door een juridisch deskundige niet verplicht. Het staat de (tand)arts wel vrij om hier gebruik van te maken.
  • Indien sprake is van een concrete verdenking (redelijk vermoeden van schuld aan een strafbaar feit) dan is er de keuze voor een toets door een juridisch deskundige.
  • Na een mogelijke toets door een juridisch deskundige ontvangt de onafhankelijk deskundige (tand)arts de gegevens van de officier van justitie, zonder dat hier kennis van is genomen (gesloten envelop). Enkel de onafhankelijk deskundige (tand)arts krijgt inzage in de gegevens. Hij bekijkt of de benodigde gegevens wel of niet onder het medisch beroepsgeheim vallen, onderzoekt of en hoe vaak een bepaalde behandeling heeft plaatsgevonden en anonimiseert de patiëntgegevens, zodat deze niet herleidbaar zijn tot een persoon. Vervolgens maakt de onafhankelijk deskundige (tand)arts hiervan een verslag. Deze bevat uitsluitend geanonimiseerde gegevens. Dit verslag wordt doorgestuurd naar de officier van justitie ten behoeve van het strafrechtelijk onderzoek. Zo kan de verdenking verder strafrechtelijk onderzocht worden, maar met bescherming van de medische gegevens van de patiënt. Het strafdossier bevat immers geen tot de patiënt herleidbare gegevens.


4. Wie kan een onafhankelijk deskundige (tand)arts inschakelen?
De officier van justitie, de FIOD en de Inspectie SZW en de rechter-commissaris.

5. Wat doet de onafhankelijk deskundige (tand)arts precies?
De onafhankelijk deskundige (tand)arts ontvangt van de officier van justitie de gegevens. Hij is de eerste die daadwerkelijk inzicht krijgt in de gegevens. De officier van justitie heeft dat niet. De onafhankelijk deskundige (tand)arts bekijkt vervolgens of de gegevens onder het medisch beroepsgeheim vallen of niet. Ook stelt hij vast of en hoe vaak een bepaalde behandeling heeft plaatsgevonden. Daarnaast anonimiseert hij de patiëntgegevens, zodat deze niet herleidbaar zijn tot een persoon.

6. Wat levert de nieuwe werkwijze op?

  • Signalen en verdenkingen van mogelijke fraude in de zorg kunnen beter worden opgespoord en vervolgd. Hiermee wordt het strafrechtelijk onderzoek gerichter opgepakt.
  • Strafrechtelijke onderzoeken naar fraude in de zorg kunnen sneller worden afgehandeld.
  • (Tand)artsen en zorginstellingen over wie signalen van mogelijke fraude worden onderzocht, zitten minder lang in onzekerheid.
  • In de strafdossiers zitten geen medische gegevens van de patiënt, wat nu wel het geval kan zijn.
  • Het medisch beroepsgeheim van de (tand)arts blijft zo maximaal mogelijk gewaarborgd en de (tand)arts behoudt in alle situaties het recht zich te verschonen (te weigeren) van het beantwoorden van vragen van een rechter, politie en justitie als het gaat om informatie die onder het medisch beroepsgeheim valt.


7. Wat betekent dit voor patiënten en verzekerden?
Er wordt voorkomen dat privacygevoelige medische informatie van patiënten en verzekerden in strafdossiers beland. Daarnaast zorgt deze nieuwe werkwijze ervoor dat de Inspectie SZW, de FIOD en het Openbaar Ministerie gerichter en effectiever hun werk kunnen doen. Hierdoor blijft de zorg beschikbaar voor mensen die dat nodig hebben. 

8. Wat betekent dit voor (tand)artsen?

  • De patiëntgegevens blijven anoniem.
  • (Tand)artsen behouden in alle situaties hun verschoningsrecht. Dit betekent dat de (tand)arts altijd het recht heeft om zich te verschonen (te weigeren) als getuige vragen te beantwoorden van een rechter of van politie en justitie als het gaat om informatie die onder het medisch beroepsgeheim valt.
  • Strafrechtelijke onderzoeken naar fraude in de zorg kunnen gerichter en effectiever worden afgehandeld.
  • (Tand)artsen en zorginstellingen over wie signalen van mogelijke fraude worden onderzocht, zitten minder lang in onzekerheid, als zij kiezen voor de afgesproken werkwijze met betrekking tot de inzet van een onafhankelijk deskundige (tand)arts.


9. Wie hebben de afspraken over de inzet van de onafhankelijk deskundige (tand)arts gemaakt?
Deze werkwijze voor de inzet van een onafhankelijk deskundige (tand)arts is overeengekomen tussen de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), het Openbaar Ministerie (OM), de Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid (Inspectie SZW), de Fiscale inlichtingen- en opsporingsdienst (FIOD), de artsenorganisatie KNMG (Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst), beroepsorganisatie van fysiotherapeuten KNGF (Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie) en de  tandartsenorganisaties ANT (Associatie Nederlandse Tandartsen) en KNMT (Koninklijke Nederlandse Maatschappij tot bevordering der Tandheelkunde).

10. Per wanneer gaat onafhankelijke deskundige (tand)arts aan de slag?
Met ingang van 1 juli 2017 zal de mogelijke inzet van de onafhankelijk deskundige (tand)arts naar verwachting operationeel zijn. In de periode tussen 28 maart en 1 juli 2017 zullen de ANT en de KNMT de onafhankelijk deskundige (tand)artsen werven en zullen het OM, de ANT, de KNMT, de Inspectie SZW en de FIOD gezamenlijk de juridisch deskundigen selecteren en benoemen. Daarnaast zullen de onafhankelijk deskundige (tand)artsen in deze periode worden opgeleid.

11. Wie zijn die onafhankelijk deskundige (tand)artsen?
Onafhankelijk deskundige (tand)artsen zijn (tand)artsen die de opleiding tot ODTA hebben doorlopen. De opleiding tot ODTA wordt verzorgd door de ANT en  de KNMT. (Tand)artsen die ODTA kunnen worden zijn bijvoorbeeld een tandarts, orthodontist of kaakchirurg.