Handreiking spoedbehandelingen en noodzakelijke, niet-reguliere mondzorg

Versie 28 maart 2020, gebaseerd op en onderhevig aan mutaties van de RIVM richtlijn COVID-19 en het RIVM advies ademhalingsbeschermingsmaskers van 18 maart 2020 en de W.I.P. richtlijn mondzorg.

Handreiking spoedbehandelingen en noodzakelijke, niet-reguliere mondzorg

Geldig tot 6 april 2020

Op 15 maart hebben de beroepsorganisaties in de mondzorg geadviseerd om de niet-spoedeisende mondzorg tijdelijk te staken in verband met het grote aantal contactmomenten tijdens de reguliere zorg in mondzorgpraktijken. Dit is noodzakelijk om te voorkomen dat het medische systeem overbelast wordt.

Onder normale omstandigheden voldoet de schifting tussen spoedeisende en niet-spoedeisende hulp. De definitie van spoedeisende hulp stelt dat deze niet redelijkerwijs kan worden uitgesteld en dat binnen 24 uur hulp moet worden geboden. De context van de huidige COVID-19 crisismaatregelen vraagt echter een nadere definitie. Als u besluit af te wijken van de norm dan moet u daarvoor een deugdelijke motivering hebben die bovendien in het belang van de patiënt is.

Deze handreiking geeft tandartsen, aangesloten bij de Associatie Nederlandse Tandartsen nadere duiding;
1. wat wordt er verstaan onder spoed- en onder noodzakelijke, niet-reguliere mondzorg en
2. wat te doen bij de verschillende patiëntencategorieën.


1.       Definities spoed en noodzakelijke niet-reguliere mondzorg:

Spoedbehandelingen (ook ’s avonds, ‘s nachts en het weekend)

  • Bloeding / nabloedingen na een behandeling.
  • Acute, heftige pijn (bijv. irreversibele pulpitis).
  • Gecompliceerde kroonfracturen met pulpa expositie.
  • Mogelijk levensbedreigende ontstekingen.
  • Dento-alveolair trauma waar repositie of replantatie noodzakelijk is.

 

Noodzakelijke, niet-reguliere mondzorg

  • Pijn (bijv. endodontische klachten / pulpitis).
  • Opspelende of nieuwe orofaciale pijn of disfunctie.
  • Uitgevallen (nood-)kroon of vulling.
  • Losse vullingen en/of pijnklachten aan vullingen.
  • Scherpe randen, die pijn en/of beschadiging van tong- of wangslijmvlies tot gevolg hebben.
  • Uitstekend of loszittend (draad-)deel van beugel, die pijn en/of beschadiging van tong- of wangslijmvlies tot gevolg heeft.
  • Problemen met orthodontische apparatuur die niet kunnen wachten en de behandelplanning schaden.
  • Opvlammingen van chronische of nieuwe parodontale infecties.
  • Alveolitis of verstoorde wondgenezing na het trekken van een tand of kies.
  • Afgebroken gebitselement. Ongecompliceerde kroonfracturen.
  • Radix fracturen.
  • Afgebroken protheses of andere redenen waarom reparatie noodzakelijk is.
  • Persisterende drukplekken.
  • Zwellingen zoals een abces of infiltraatvorming.
  • Focus vrijmaken i.v.m. ingreep in de tweede lijn.
  • Noodzakelijke nazorg / complicaties na eerdere dento-alveolaire chirurgie (o.a. implantatie, flapoperaties).
  • Blaar die niet geneest (orale pathologie).

 

2.       Patiëntencategorieën


A. Bevestigd COVID-19, patiënten in thuisisolatie

Bij patiënten waarbij COVID-19 bevestigd is OF bij patiënten in thuisisolatie, moet allereerst goed beoordeeld worden of het niet mogelijk is om alle mondzorg uit te stellen tot minimaal 24 uur na de laatste symptomen. Zo nodig kan pijnbestrijding of antimicrobiële therapie worden ingezet om de klachten zoveel mogelijk te verminderen. Indien langer uitstellen tot de mogelijkheid behoort (bij. 48 uur) dan heeft dat de voorkeur.

Noodzakelijke niet-reguliere mondzorg wordt niet geleverd bij bevestigde COVID-19 en bij patiënten in thuisisolatie

Indien er sprake is van een spoedbehandeling die niet uitgesteld kan worden dan moet contact gezocht worden met het Coronacentrum Acute Mondzorg (CAM). Hieronder vallen praktijken die openstaan voor behandeling van bevestigde en verdachte COVID-19 patiënten. Dit netwerk zal worden ondersteund door het Regionaal Overleg Acute Zorg (ROAZ). Het CAM neemt de patiënt vervolgens van u over en koppelt deze patiënt aan de betreffende ROAZ-regio. Het CAM informeert u vervolgens over de status van uw patiënt. U stuurt uw patiënt bij het CAM in via dit aanmeldformulier.

B. Griep- en verkoudheidsklachten, mogelijk COVID-19, gezins- en overige contacten van een bevestigde patiënt

In heel Nederland moet iedereen met neusverkoudheid OF hoesten OF koorts binnenshuis blijven. Gezins- of overige contacten van een bevestigde patiënt moeten hun sociale contacten beperken en zoveel mogelijk thuis zijn.

Noodzakelijke niet-reguliere mondzorg wordt slechts dan geleverd wanneer de patiënt minimaal 24 uur klachtenvrij is of als de beperkingen van het gezins- of overig contact zijn opgeheven

Indien er sprake is van een spoedbehandeling die niet uitgesteld kan worden consulteer dan het CAM om met hen te beoordelen of het de voorkeur heeft om deze patiënt over te laten nemen. Indien langer uitstellen tot de mogelijkheid behoort (bijv. 48 uur) dan heeft dat de voorkeur.


C. Overige (klachtenvrije) patiënten

Zowel spoedeisende als noodzakelijke niet-reguliere zorg kan geleverd worden

Let wel: extra aandacht blijft noodzakelijk bij de risicogroepen Covid-19, waarbij de ernst van de klachten van de noodzakelijke niet-reguliere zorg tegen het verhoogde risico individueel streng afgewogen moet worden.


Algemene aanbevelingen

Besmetting door het coronavirus vindt voornamelijk plaats via druppelinfectie: transmissie via grote druppels uit hoesten en niezen binnen een afstand van 1,5 meter en handcontact. Daarom is het aan te bevelen dat alle patiënten vooraf gevraagd worden of er sprake is van koorts, verkoudheid of hoesten, zodsat zij ingedeeld kunnen worden in de bovenstaande patientencategorie. Daarnaast bij binnenkomst van de mondzorgpraktijk hun handen desinfecteren, in de wachtruimte 1,5 meter afstand (kunnen) bewaren en bij niezen worden gevraagd de praktijk te verlaten.

Mondneusmasker

Het coronavirus SARS-CoV-2 is een respiratoir virus dat volgens de huidige beschikbare gegevens overgebracht wordt via druppel-contact. Er zijn op dit moment geen aanwijzingen voor aerogene transmissie. Op basis van de huidige kennis ten aanzien van de transmissieroute van COVID-19 via druppels en (in)direct contact, biedt een chirurgisch mondneusmaker voldoende bescherming voor gezondheidsmedewerkers die asymptomatische patiënten moeten verzorgen. Er is momenteel geen noodzaak voor FFP2 maskers in de algemene mondzorgpraktijk wanneer volgens deze handreiking gehandeld wordt met de triage van de patienten met symptomen. Daarnaast is het te adviseren om aanvullende maatregelen te nemen zoals indien mogelijk te werken onder cofferdam.

Maximale veiligheid is nooit het doel van de infectiepreventierichtlijn in de mondzorg geweest. Zeker nu er schaarste is aan persoonlijke beschermingsmiddelen in de zorg is het essentieel dat iedereen zich bewust is dat de tandartspraktijk uit de aard van de werkzaamheden als een voldoende veilige werkplek is ingericht met strikte protocollen. En, dat de tandarts is opgeleid om ook onder de vigerende omstandigheden verantwoorde zorg te verlenen.